W październiku wystartował kolejny nabór w programie dotyczącym sfinansowania kosztów wprowadzenia na nowe rynki zagraniczne produktów i usług przez firmy reprezentujące Polskę Wschodnią. Działalność musi być prowadzona na obszarze jednego z województw: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, świętokrzyskiego, lubelskiego i podkarpackiego. Przedsiębiorcy z sektora MŚP mogą dostać nawet 800 tysięcy złotych na opracowanie strategii eksportowej i inne usługi doradcze związane z ekspansją zagraniczną, jak również zakup środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych czy sfinansowania udziału w targach, wystawach, misjach gospodarczych lub konferencjach zagranicznych.

Internacjonalizacja MŚP to działanie realizowane cyklicznie z Programu Operacyjnego Polska Wschodnia (PO PW), pozwalające na uzyskanie dofinansowania na rozwój działań eksportowych, co znacząco ułatwia umiędzynarodowienie działalności. Głównym celem konkursu jest udzielenie wsparcia mikro, małym i średnim przedsiębiorcom (MŚP) planującym rozwój działalności eksportowej. Poddziałanie ukierunkowane jest na promowanie polskich marek produktowych przy zaangażowaniu przedsiębiorstw posiadających produkt (wyrób lub usługę) konkurencyjny względem produktów z tej samej branży występujących na rynku międzynarodowym. Promocja realizowana jest poprzez opracowanie nowego modelu biznesowego i wdrożenie działań w nim przewidzianych.

Polscy przedsiębiorcy, mimo pandemii, odważnie próbują swoich sił poza granicami Polski. Obszar związany z eksportem i importem jest coraz silniejszy. Według danych GUS z 2020 roku, na przekór pandemii, Polska odnotowała wzrost eksportu o 2,8%. Potencjał widzą też firmy MŚP, co pokazują chociażby poprzednie edycje konkursu „Internacjonalizacja MŚP”. Dotychczas we wszystkich zorganizowanych edycjach, zgłosiło się do niego ponad 1250 przedsiębiorców, a do dofinansowania rekomendowano dotąd ponad 500 wniosków.

Internacjonalizacja sektora MŚP

Jeżeli chodzi o internacjonalizację, obecnie rola wiodąca bez wątpienia przypada firmom sektora MŚP. Z jednej strony są to firmy na tyle duże, że mogą sobie pozwolić na dokonywanie dość ryzykownych i wymagających inwestycji, jakimi niewątpliwie są inwestycje do internacjonalizacji. Z drugiej strony firmy te nieustannie mogą się jeszcze rozwijać – mają więc potencjał, który doskonale można wykorzystać wchodząc na zagraniczne rynki.

Internacjonalizacja MŚP może przebiegać na kilka odmiennych różnych sposobów. Po pierwsze można skupić się na powolnym i stopniowym wkraczaniu na zagraniczne rynki przy angażowaniu minimalnych środków finansowych. Proces ten odbywa się przy udziale eksportu pośredniego. Zaangażowanie podmiotów trzecich pozwala odciążyć głównego zainteresowanego i pozwolić na minimalizację ewentualnych zobowiązań wobec zewnętrznych instytucji finansowych. Należy jednak pamiętać, że taki wariant oznacza znaczne wydłużenie całego procesu w czasie i naraża przedsiębiorstwo na ataki konkurencji, która może je wyprzedzić w procesie zdobywania nowych rynków. Jako że firmy sektora MŚP wielokroć nie dysponują środkami pozwalającymi na intensywną internacjonalizację, konieczne jest skorzystanie z niezależnych źródeł finansowania. Najbardziej niepożądanym są różnego rodzaje kredyty, które bardzo łatwo mogą okazać się zgubne dla danej firmy. O ile ich otrzymanie jest stosunkowo proste, to należy pamiętać o ich dość wysokim koszcie. Chodzi nie tylko o odsetki, ale także różnego rodzaju prowizje, opłaty manipulacyjne i inne ukryte zobowiązania. W razie niepowodzenia internacjonalizacji taki kredyt bardzo często staje się gwoździem do trumny i sprawia, że konieczne jest ogłoszenie przez przedsiębiorstwo upadłości. Bardzo użytecznym w tej sytuacji wydaje się być rozwiązanie pośrednie polegające na pozyskaniu funduszy z różnego rodzaju programów pomocowych. Szczególnie interesujące mogą tutaj okazać się programy unijne, które wyjątkowo duży nacisk kładą na rozwój przedsiębiorczości. Oczywiście należy pamiętać, że przygotowanie odpowiedniego wniosku wymaga czasu i wielu zabiegów, jednak całość tego przedsięwzięcia jest o wiele bardziej bezpieczna i nie pociąga za sobą tak daleko idących konsekwencji, jak to może to mieć miejsce w przypadku kredytu.

Jak łatwo można stwierdzić, istnieje wiele wariantów, jeżeli chodzi o internacjonalizację firm sektora MŚP. Oznacza to, że każda firma może zupełnie dowolnie wybrać scenariusz, który następnie będzie realizować zgodnie ze swoimi możliwościami. Należy jedynie przeprowadzić odpowiednią ocenę sytuacji, a następnie realizować kolejne etapy przyjętego scenariusza, by osiągnąć ustalony wcześniej cel.

Dla kogo?

Konkurs skierowany jest do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw posiadających siedzibę lub oddział na terenie Polski Wschodniej, w jednym z pięciu województw: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, świętokrzyskiego, lubelskiego i podkarpackiego. Przedsiębiorstwa muszą posiadać co najmniej jeden produkt (wyrób lub usługę) o potencjale do internacjonalizacji na co najmniej jednym nowym rynku zagranicznym.

Dofinansowane projekty powinny wspierać przedsiębiorcę: w określeniu jego potencjału w zakresie umiędzynarodowienia, w przygotowaniu przedsiębiorstwa i jego oferty pod kątem eksportu oraz w aktywnym poszukiwaniu partnerów biznesowych w celu wprowadzenia produktów na wybrane rynki zagraniczne. Realizacja projektu powinna rozpocząć się najpóźniej do 6 miesięcy od złożenia wniosku, a sam projekt nie powinien trwać dłużej niż 24 miesiące.

Wysoki poziom dofinansowania

Maksymalna kwota dofinansowania wynosi 800 tys. zł (w przypadku wybrania co najmniej jednego rynku docelowego internacjonalizacji spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii) lub 550 tys. zł (w przypadku wybrania wyłącznie rynków docelowych internacjonalizacji z Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii), w tym:

1. maksymalnie 30 tys. zł dofinansowania na pokrycie kosztów usług doradczych dotyczących opracowania nowego modelu biznesowego związanego z internacjonalizacją działalności MŚP;
2. maksymalnie 100 tys. zł dofinansowania na pokrycie kosztów związanych z nabyciem środków trwałych z wyłączeniem nieruchomości w związku z przygotowaniem do internacjonalizacji działalności;
3. maksymalnie 100 tys. zł na pokrycie kosztów związanych z nabyciem wartości niematerialnych i prawnych w związku z przygotowaniem do internacjonalizacji działalności.

Przy czym łączne dofinansowanie na pokrycie kosztów związanych z nabyciem wartości niematerialnych i prawnych oraz pokrycie kosztów związanych z nabyciem środków trwałych z wyłączeniem nieruchomości w związku z przygotowaniem do internacjonalizacji działalności nie może przekroczyć 150 tys. zł. Maksymalna intensywność dofinansowania w przypadku pomocy de minimis wynosi 85 % kosztów kwalifikowalnych. Natomiast w odniesieniu do kategorii pomocy publicznej, o których mowa w § 4 ust. 3 pkt 1 lit. a i b maksymalna intensywność dofinansowania wynosi 50 % kosztów kwalifikowalnych.

Kryteria wyboru projektów w konkursie

Wśród kryteriów podstawowych na dwa z trzynastu standardowych kryteriów warto zwrócić uwagę:

1. Przychody wnioskodawcy ze sprzedaży zagranicznej w ostatnim roku obrotowym są mniejsze od 30% sumy przychodów netto ze sprzedaży towarów i usług.
2. Działalność wnioskodawcy będąca przedmiotem projektu wpisuje się w zakres regionalnych inteligentnych specjalizacji wspólnych dla co najmniej dwóch województw z Polski Wschodniej.

Maksymalna liczba punktów do uzyskania wynosi 19 punktów. Minimalna liczba punktów wymagana do uzyskania rekomendacji do dofinansowania wynosi 11 punktów, przy czym projekt musi uzyskać 1 pkt w każdym z kryteriów od 1 do 10 oraz co najmniej 1 pkt w kryterium 11 dotyczącym spełnienia zasad horyzontalnych. W sytuacji, gdy wartość alokacji przeznaczona na dany nabór nie będzie pozwalała na objęcie wsparciem wszystkich projektów, które uzyskały rekomendacje do objęcia wsparciem po ocenie merytorycznej, o kolejności na liście rankingowej decydować będą kryteria rozstrzygające:

1. Przychody ze sprzedaży zagranicznej w ostatnim roku obrotowym wnioskodawcy są mniejsze od 30% sumy przychodów netto ze sprzedaży towarów i usług.
2. Działalność wnioskodawcy będąca przedmiotem projektu wpisuje się w zakres regionalnych inteligentnych specjalizacji wspólnych dla co najmniej dwóch województw z Polski Wschodniej.
3. Projekt jest zgodny z zasadami horyzontalnymi wymienionymi w art. 7 i 8 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013.

W przypadku, gdy w wyniku przeprowadzonej oceny więcej niż jeden projekt uzyska jednakową łączną liczbę punktów, wsparcie w pierwszej kolejności będzie przyznane projektom, które otrzymały większą liczbę punktów w kryterium „Przychody wnioskodawcy ze sprzedaży zagranicznej w ostatnim roku obrotowym są mniejsze od 30% sumy przychodów netto ze sprzedaży towarów i usług”.

W przypadku, gdy w wyniku przeprowadzonej oceny więcej niż jeden projekt uzyska jednakową łączną liczbę punktów w kryterium „Przychody wnioskodawcy ze sprzedaży zagranicznej w ostatnim roku obrotowym są mniejsze od 30% sumy przychodów netto ze sprzedaży towarów i usług”, wsparcie w pierwszej kolejności będzie przyznane projektom, które otrzymały 3 pkt w ramach kryterium „Działalność wnioskodawcy będąca przedmiotem projektu wpisuje się w zakres regionalnych inteligentnych specjalizacji wspólnych dla co najmniej dwóch województw z Polski Wschodniej.”

W przypadku, gdy przy zastosowaniu powyższych kryteriów więcej niż jeden projekt uzyska jednakową łączną liczbę punktów, wsparcie w pierwszej kolejności będzie przyznane projektom, które otrzymały większą liczbę punktów w kryterium „Projekt jest zgodny z zasadami horyzontalnymi wymienionymi w art. 7 i 8 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013”.

Informacje o naborze

Tegoroczny nabór konkursu trwać będzie: od 18 października do 22 grudnia 2021 roku. Konkurs nie jest podzielony na rundy, a jego termin nie może ulec skróceniu.

Kwota środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów w konkursie wynosi pięćdziesiąt milionów złotych.

Przewidywany termin rozstrzygnięcia konkursu wynosi 75 dni od dnia zamknięcia naboru wniosków.